سوله سنگین چیست و چه تعریفی دارد , تفاوت سوله سبک و سوله سنگین , سوله سبک و سوله سنگین چه تفاوت‌هایی با هم دارند , سوله سنگین تیر ورقی

سوله سنگین چیست و چه تعریفی دارد؟

سوله سنگین چیست و چه تعریفی دارد ؟

سازه های صنعتی با توجه به مقاصد مختلفی که بخش های مختلف صنعت و واحدهای تولیدی به آن نیاز دارند، در نقشه ها و ابعاد مختلف ساخته می شوند که بتوانند کاربری های مختلف را پوشش دهند. سوله صنعتی مهم ترین سازه از این دسته است که با توجه به ویژگی های ساختاری متمایزی که دارد، می تواند میزبان خوبی برای طیف وسیعی از مشاغل صنعتی و تولیدی متنوع باشد.

از نظر حجم پروژه یا بهتر بگوییم وزن استراکچر نهایی، سوله را می توان به سه دسته سوله سنگین، سوله نیمه سنگین و سوله سبک تقسیم نمود که هر کدام مکانیزم ساخت متمایز و کارایی متفاوتی دارند. این مقاله با محوریت بحث و بررسی در خصوص سوله سنگین تهیه شده است، هر چند در مقام مقایسه و به ناچار توضیحاتی در خصوص انواع دیگر سوله کارگاهی نیز ارائه خواهد شد.


مشخصات سوله سنگین چیست ؟

سوله ها معمولا به دو صورت اسکلت فلزی و اسکلت بتنی ساخته می شوند که هر کدام نقاط ضعف و قوت خاص خود را دارند و می توان ساعت ها در این خصوص صحبت کرد. سوله اسکلت بتنی نوعی سازه صنعتی است که علاوه بر فونداسیون و سقف که منطقاً با آرماتور بندی و بتن ریزی همراه است، در سایر قسمت ها نظیر تیرهای اصلی و ستون ها نیز از بتن (عمدتاً بتن آرمه) استفاده می شود. اما اسکلت فلزی به جز در اجرای فونداسیون و تکمیل استراکچر سقف که از بتن ریزی بهره می برد، استفاده دیگری از بتن نمی برد و تماماً بر اجزای فولادی مبتنی است.


تفاوت سوله سنگین بتنی با فلزی چیست؟

  • متوسط زمان اجرا

زمان تحویل سوله سنگین را به جرئت می توان مهم ترین فاکتور در تصمیم گیری مدیران فعال در بخش تولید و صنعت دانست. طبیعتاً هر چه دستیابی به یک گزینه پیشنهادی سریع تر اتفاق بیفتد و وقفه ها و تأخیرهای حین کار کمتر باشد، انتخاب بهتری محسوب خواهد شد. در این شاخص، سوله سنگین اسکلت فلزی با اختلاف از سوله سنگین بتنی جلوتر است. بتن به زمانی حدود دو هفته زمان نیاز دارد تا به آمادگی اولیه برسد و بتوان مرحله بعد از کار را انجام داد.

این وقفه های زمانی را به هیچ عنوان نمی توان از سوله سنگین بتنی حذف کرد. اما سوله سنگین اسکلت فلزی به این شکل نیست و پس از آنکه فونداسیون به اصطلاح شکل گرفت، سوار کردن ستون ها و مونتاژ رفترهای سقفی و نصب تیرها، با سرعت بالا و بدون وقفه خاصی پیش خواهد رفت. لذا از این منظر اگر به سوله سنگین نگاه شود، اسکلت فلزی برتری فاحشی خواهد داشت.

  • هزینه ساخت

نوسانات قیمت در بازار خاص یک قلم خاص نیست. هم فولاد و هم بتن، مصالح ساختمانی پر کاربردی هستند که نوسانات قیمتی خاص خود را دارند و قیمت این دو متریال، مدام بالا و پایین می شود. در پاره ای از موارد، قیمت فولاد در بازار آنقدر بالا می رود که بتن، ترجیح پذیری بالاتری خواهد یافت. اما در حالت معمول، عمدتاً تفاوت قیمتی خاصی میان اجرای اسکلت فلزی و اجرای اسکلت بتنی در ساخت سوله نمی توان متصور شد. البته این موضوع یک استثناء مهم دارد که تحت عنوان سوله دست دوم از آن یاد می شود.

سوله دست دوم از قطعات پیش ساخته تشکیل می شود که در کارخانه سوله سازی ساخته شده و در انتظار سفارش مشتری، راهی انبار می شوند. این زمان بندی در تولید، انعطاف پذیری بالایی به خط تولید سوله خواهد داد و امکان پاسخ گویی به نیازهای طیف وسیعی از مشتریان را در زمان کوتاه و با قیمت بسیار مناسب فراهم خواهد نمود. جمع بندی این می شود که هزینه ساخت سوله سنگین به هر یک از دو شکل اسکلت فلزی نو یا اسکلت بتنی که باشد، به یک میزان و در سطح بالایی خواهد بود. اما سوله سنگین دست دوم (پیش ساخته) را می توان یک پیشنهاد اقتصادی برای مدیران نام نهاد.

  • وزن نهایی سازه

وزن نهایی سازه خصوصاً در سوله سنگین، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و تمام تولیدکنندگان به دنبال آن هستند که تا حد امکان، از وزن سازه نهایی بکاهند. اما این موضوع تا جایی شدنی است و پس از آن، به جایی می رسیم که طراحان و معماران سوله، کنترلی بر شاخص وزن نخواهند داشت. شاید بد نباشد یک مقیاس کلی از وزن سوله سنگین در هر یک از دو حالت ارائه شود تا کار مقایسه وزنی برای مخاطب به مراتب ساده تر شود.

فرض کنید یک نقشه ثابت و یکسان با ابعاد مشابه قرار است همزمان هم به صورت اسکلت فلزی و هم با استراکچر بتنی ساخته شود. متوسط وزن در متر مربع از سوله اسکلت فلزی را اگر بطور میانگین 250 تا 300 کیلوگرم بر هر متر مربع از زیربنا در نظر بگیریم، در صورت اجرای بتنی همان سازه، میانگین وزن در هر متر مربع از زیر بنا، چیزی بین 450 تا 550 کیلوگرم خواهد بود؛ یعنی به بیان ساده، ساخت سوله سنگین با اسکلت فلزی عملاً کنترل بسیار بهینه ای بر وزن نهایی سازه به عمل خواهد آورد که اصلا قابل مقایسه با اسکلت بتنی نیست.


مراحل ساخت سوله سنگین را بشناسید :

ساخت سوله سنگین عمدتاً توسط قطعات تیر ورقی صورت می پذیرد تا ضمن استحکام بالایی که دارد، کنترل نسبتاً خوبی هم بر وزن سازه نهایی داشته باشد و از افزایش بی رویه آن جلوگیری به عمل آید.

  • آماده سازی زمین، تسطیح خاک، تراز سازی سطح و خنثی سازی شیب
  • اجرای فونداسیون، کار گذاشتن صفحه ستون ها و بتن ریزی
  • تأمین قطعات پیش ساخته سوله تیر ورقی از شرکت سوله سازی معتبر
  • حمل قطعات سوله به محل نصب
  • نصب ستون ها، شاقول سازی و گونیا کردن زوایا، نصب مهاربند ها
  • مونتاژ رفترها، بالا کشیدن رفترها با احتیاط و نصب آنها بر روی ستون ها
  • تکمیل اسکلت با پرلین ها، لاپه ها، استرات و سایر مهاربند ها
  • تکمیل سقف و نصب پوشش سقف با پروفیل زِد و بتن ریزی
  • نصب ساندویچ پانل های سقفی و دیواری و تکمیل سوله

تفاوت سوله سنگین با سوله سبک

سوله سنگین همان طور که از اسمش بر می آید، وزن بالایی دارد؛ منظور از وزن در این تعریف، نسبت وزن میزان متریال مصرف شده در یک متر مربع از سازه، می باشد که هر چه بالاتر برود، سازه سنگین تری را شاهد خواهیم بود. افزایش وزن سازه به لحاظ اصول عمرانی و قوانین حاکم بر ساخت، نشانه خوبی نیست و امر مطلوبی محسوب نمی شود. آنچه یک سازنده حرفه ای سوله در دستور کار قرار می دهد، بهینه سازی نقشه های ساخت و حذف المان های اضافی است تا وزن نهایی سازه تا حد امکان پایین نگه داشته شود.

متأسفانه برخی از سازندگان غیر معتبر در امر سوله سازی دخیل هستند که فقط به فکر منفعت شخصی بوده و هیچ توجهی به ابعاد فنی سازه ندارند. این افراد از عدم آگاهی مشتری سوء استفاده کرده و سوله را به صورت تُناژ (کیلویی) به فروش می رسانند. در حالی که اصول حرفه ای و استاندارد ساخت سوله حکم می کند که فروش سوله باید به صورت متر مربع از سازه ساخته شده باشد.

نتیجه اینکه سنگین بودن یا سبک بودن سوله باید تابع اصول حرفه ای ساخت سوله باشد. در واقع نیازمندی کارفرما از سوله باید با استانداردهای ساخت و ساز که مورد تأیید مراجع نظارتی نظیر سازمان نظام مهندسی تطبیق داده شود و بر اساس همه شرایط و ضوابط موجود، طراحی نقشه و محاسبات آن توسط مهندس محاسب و مجرب صورت پذیرد. در این صورت وزنی که در محاسبات نهایی بدست خواهد آمد، وزن ایده آل سازه خواهد بود. لذا استاندارد ساخت است که وزن نهایی سازه را مشخص می کند.


سوله سنگین تیر ورقی و مشخصه های آن

در گذشته مرسوم بود که سازه های اسکلت فلزی را صرفاً با تیر آهن می ساختند که محصول کارخانجات ریخته گری آهن بود و مرسوم ترین المان ساخت سازه های فلزی از جمله سوله به شمار می آمد. اما به دلیل بالا بودن وزن و آسیب پذیری در برابر بارهای وارده، یک ایده ابتکاری در ساخت سوله سنگین به وجود آمد که تیر ورق نامیده می شود. تیر ورق همان طور که از اسمش پیداست، یک تیر است که اتصال ورق های فولاد با ضخامت معین ساخته می شود و قابل استفاده در مسافت های بیشتری نسبت به تیر آهن می باشد؛ ضمن اینکه استحکام بیشتری را نیز در برابر انواع فشارها و تنش ها می تواند تحمل کند.

سوله سنگین قرار است نیازهای صنایع سنگین و کارخانجات تولیدی بزرگ را تأمین نماید و بر همین اساس، استفاده از سوله تیر ورقی می تواند کارشناسی شده ترین انتخاب ممکن باشد. متغیر زمان تولید در سوله کارگاهی تیر ورقی، حداقل حدود 30 الی 40 درصد کاهش خواهد یافت که یک امتیاز مثبت به حساب می آید. هزینه ساخت سوله تیر ورقی نیز به دلیل تکیه بر قطعات پیش ساخته و حذف وقفه های زائد تولید، بین 30 الی 50 درصد کاهش خواهد داشت که صرفه جویی ریالی بسیار مطلوبی را برای مشتری به همراه خواهد داشت.


نقش مهم پیچ و مهره در اتصالات سوله سنگین

همان طور که می دانید، سوله ها سازه های پرتابل و قابل حمل هستند که در محل پروژه مونتاژ می شوند و نصب سوله با کمک پیچ و مهره صورت می پذیرد. بدیهی است هر چه وزن سازه بالاتر باشد، نقش اتصالات پیچ و مهره ای به مراتب پر رنگ تر خواهد شد. بر همین اساس، انتخاب پیچ و مهره استاندارد و مناسب برای سوله سنگین، از اهمیت مضاعفی برخوردار خواهد بود. پیچ های موجود برای مونتاژ قطعات سوله، عمدتاً از جنس آهن کم کربن، آهن پر کربن، تیتانیوم یا استیل ساخته می شوند که هر کدام مزایا و معایب مختص به خود را دارند و برای مقاصد خاصی مورد استفاده قرار می گیرند.

پیچ و مهره نمره (grade) 8/8 که با نام پیچ و مهره خُشکه در بازار شناخته می شود، از کاربرد وسیعی در صنایع ساخت و ساز برخوردار است. استحکام این نوع پیچ و مهره در حدی است که هر میلیمتر مربع از سطح مقطع آن، تا 80 کیلوگرم بار را به صورت کششی تحمل می کند. نوع دیگر اتصالات، پیچ و مهره نمره 9/10 است که کاربرد بسیار وسیعی در ساخت و ساز و سوله سازی دارد و از فولاد با درصد کربن متوسط تهیه می شود و قادر است تا 100 کیلوگرم بار را تحمل نماید. معمولاً از این دو نوع پیچ و مهره که ذکر شد، در اتصالات سوله استفاده می شود.

طراحی و ساخت سوله سبک ، سوله سبک با قیمت مناسب ، ساخت سوله لوله ای ، سوله سبک چیست با قیمت ارزان و دست دوم ، قیمت هر متر مربع سوله سبک

طراحی و ساخت سوله سبک

سوله سبک و مزایای آن

سوله سبک را بسیاری از مشاغل و کسب و کارها هستند که لزوماً با صنایع سنگین و پیچیده در تعامل نبوده و نیاز به فضای ساده و سهل الوصولی برای تولید محصول یا ارائه خدمت دارند. سوله سبک را می توان بهترین نوع فضاسازی برای پاسخ گویی به نیاز این بخش دانست؛ سوله ای که با هزینه کمتر و با سرعت بیشتر قابل تولید است و صرفه جویی های ریالی و زمانی زیادی برای مدیران کسب و کار به همراه خواهد داشت. این مقاله به دنبال واکاوی عمیق سوله سبک و بررسی مزایا و معایب آن می باشد تا شناخت بهتری نسبت به این سازه پر مصرف حاصل گردد.


سوله سبک دارای چه انواعی است؟

  • سوله سبک UBM

سوله UBM در واقع یک نام گذاری شتاب زده است که بر روی سوله سبک قوسی گذاشته شده است؛ UBM در حقیقت نام دستگاهی متحرک است که به کارخانه سیار سوله سازی شهرت دارد و سازه های استیل با دوامی را در محل تولید می نماید. با این روش به جای اینکه هفته ها یا ماه ها در انتظار ساخت و نصب سوله سپری شود، ظرف مدت چند روز و با سرعت بسیار بالا، کار احداث سوله انجام خواهد شد. این سوله سبک که صرفاً برای اهداف سطحی و مشاغل کوچک مورد استفاده قرار می گیرد، با کامیون یا هواپیما به تمام نقاط دور و نزدیک قابل حمل است.

سرعت نصب این سوله سبک آن قدر بالاست که یک گروه کوچک نهایتاً 10 نفره در خلال چند روز کوتاه، قابلیت اجرا و نصب تا 10 هزار متر مربع از این سوله را دارا می باشند. سازه های قوسی در واقع کارخانه ها و کارگاه های سیاری تلقی می شوند که بدون نیاز به اسکلت فلزی و ستون خاصی، به سهولت و با هزینه بسیار کم بر پا می شوند. بسته به نحوه اتصال ورق منحنی الشکل به تکیه گاه هایش، این سوله انواع مختلفی دارد که مهم ترین آنها به این شرح هستند:

  • سوله سبک قوسی زمین به زمین: بدون نیاز به احداث دیوار جانبی، دو طرف قوس مستقیماً بر روی پی قرار می گیرد و مقرون به صرفه ترین روش ساخت سوله قوسی نیز به حساب می آید.
  • سوله سبک قوسی زمین به دیوار: یک طرف از ورق قوسی بر روی فونداسیون و سمت دیگر به دیوار نصب می شود.
  • سوله سبک قوسی دیوار به دیوار: در هر دو سمت فونداسیون اقدام به دیوارکشی شده و سازه قوسی بر روی دو دیوار موازی بنا می شود.

لازم به توضیح نیست که این سازه دارای معایبی نیز هست و برای تنها چند مورد انگشت شمار از کاربرد سوله قابل راه اندازی می باشد. مورد نخست آنکه به دلیل عدم وجود اسکلت فلزی و ضعیف بودن سقف سوله، امکان استفاده از جرثقیل سقفی وجود ندارد؛ از این رو سوله UBM را نمی توان به عنوان سوله صنعتی مورد نظر قرار داد. در عوض امکان سفارشی سازی محصول تا حدود کمی ممکن است؛ لذا ساخت سوله قوسی با دهانه بزرگ و ارتفاع زیاد را باید فراموش کرد! هدر رفت انرژی در فصول گرم و سرد، این سازه را به لحاظ مدیریت انرژی در رده بسیار پایینی قرار می دهد و هزینه انرژی مصرفی را بالا می برد. میزان تحمل بار در این سازه چندان بالا نیست؛ بنابراین در مناطقی که بار برف سنگین دارند، عملاً کارایی خود را از دست می دهد.

  • سوله سبک خرپایی

شاید شروع به یک تعریف ساده از خرپا ایده خوبی باشد؛ منظور از خرپا سازه ای است متشکل از چند جزء مجزا که با یکدیگر اتصال از نوع پین دارند و آزادی گشتاور از همه مفاصل سلب شده است. خرپا نخستین بار با الهام از استخوان های مثلث شکل بال پرندگان ساخته شد و امروزه به شبکه های مثلثی پیچیده با اتصالات مفصلی تبدیل شده است. برای اتصالات در سوله سبک خرپایی بسته به موقعیت، از جوش، پیچ و مهره و پرچ بهره گرفته می شود. جدی ترین مزیت این سازه ها همان سبک بودن و استفاده کم از المان های فولادی است که در عین حال، منجر به کاهش هزینه ساخت سوله نیز خواهد شد.

اما شاید جدی ترین مزیت استفاده از سوله سبک خرپایی، امکان احداث سازه در دهانه های بسیار عریض (گاه تا صد متر و بیشتر) باشد که اگر با سایر روش های ساخت هم ممکن باشد، هزینه تولید را به طرز سرسام آور بالا خواهد برد. بر خلاف سوله سبک قوسی، امکان نصب جرثقیل سقفی با رعایت ملاحظات خاص در سوله خرپایی وجود دارد که مزیت خوبی به حساب می آید. اما کماکان از سوله سبک خرپایی برای ساخت کارخانجات و سالن های تولید نمی تواند استفاده بهینه را به عمل آورد؛ زیرا اسکلت این سازه مقاومت و استحکام معمولی دارد.

  • سوله تیر ورقی

سوله تیر ورقی را شاید نتوان در رده انواع سوله سبک دسته بندی نمود؛ اما به عنوان یک سازه نیمه سبک که استفاده بهینه از فولاد می برد و تا بالاترین درجه استحکام را با کمترین وزن نهایی ممکن تأمین می نماید، توجه به این نوع از سوله نیز خالی از لطف نخواهد بود. تیر ورق همان طور که از اسمش پیداست، یک المان مرکب از جنس ورق فولادی با ضخامت معین است که فاقد ضعف های متداول تیرآهن در برابر تنش های فشاری و خمشی می باشد. هر تیر ورق از یک تیغه مرکزی به نام جان تشکیل می شود که می تواند تخت یا سینوسی (موج دار) ساخته شود و دو ورق تخت همسان و موازی با نام بال، به دو مقطع کوچک آن متصل می شوند؛ این اتصال با کمک پیشرفته ترین متد های جوشکاری صورت می پذیرد تا اتصالی پایدار و با کیفیت حاصل گردد.

سوله تیر ورقی را می توان برای طیف وسیعی از کاربری ها مورد استفاده قرار داد و با کمک این سازه، می توان نیاز به سوله سبک، نیمه سبک یا سنگین را تأمین نمود. بر همین اساس با یک استراکچر فلزی پویا و بسیار تطبیق پذیر روبرو هستیم. تقریباً تمام ضعف هایی که در سوله سبک قوسی یا خرپایی ذکر شد، در سوله سبک تیر ورقی قابل جبران است و هیچ گونه ایرادی به این سازه نمی توان گرفت؛ البته در مرحله طراحی سوله می بایست بهینه سازی و سبک سازی لازم صورت پذیرد تا با حذف المان های زائد، سازه تا حد امکان سبک بماند.


سوله مرغداری چگونه سازه ای است؟

به عنوان صرفاً یک نمونه ساده اما کاربردی از سوله سبک، می توان به کارایی این سازه در احداث مرغداری اشاره نمود. سوله سبک مرغداری عمدتاً با هدف پرورش مرغ های گوشتی مورد استفاده قرار می گیرد و با توجه به هزینه احداث بسیار پایینی که دارد، سودآوری بالایی را برای صاحبان این کسب و کار تضمین می نماید. این کاربری سوله را می توان هم به هر یک از سه صورت قوسی، خرپایی و تیر ورقی ساخت که بسته به بودجه کارفرما، بهتر ین انتخاب از سوی شرکت سوله ساز معرفی خواهد شد.

پرورش مرغ گوشتی با جوجه کشی آغاز می شود و جوجه ها قبل و بعد از خروج از تخم، نیاز به تنظیم دمای دقیق در محیط رشد خود دارند. لذا برای ساخت سوله مرغداری و پرورش مرغ گوشتی، عمدتاً از سوله تیر ورقی استفاده می شود که امکان عایق بندی و تثبیت دما در آن بیش از دیگر انواع سوله سبک می باشد. سوله سبک مرغداری با هدف تأمین گوشت سفید یا تخم مرغ احداث می شود و با توجه به نیاز بالای بازار مصرف هر دو محصول، حاشیه سود خوبی را در پی خواهد داشت. هر ایرانی بطور متوسط 200 عدد تخم مرغ و حدود 30 کیلوگرم گوشت مرغ در سال مصرف می کند که از میانگین جهانی به مراتب بالاتر است. گرایش مصرف کننده داخلی به گوشت سفید، صنعت مرغداری را به یک صنعت کماکان جذاب و سودآور تبدیل نموده است.


از سوله سبک دست دوم چه می دانید؟

صحبت از سوله سبک شد، بد نیست اشاره ای به سوله سبک دست دوم نیز داشته باشیم. یکی از ویژگی های ذاتی سوله سبک، همان طور که در خلال مقاله نیز تشریح شد، سرعت بالا در نصب سوله و راه اندازی کسب و کار مربوطه می باشد که از منظر بسیاری از مدیران، یک ضرورت غیر قابل انکار است. شما به عنوان مدیر کارآفرین باید بدانید که اگر در ورود به بازار شتاب نکنید و این ورود با تأخیر صورت پذیرد، ممکن است سهم بازار را به رقبای موازی خود واگذار نمایید.

بر همین اساس و با تکیه بر همین ضرورت، شرکت آرکا سقف چندین سال است که به عنوان یکی از بزرگترین و معتبرترین شرکت های سوله سازی کشور، اقدام به عرضه سوله دست دوم در مقیاس وسیع می نماید. قطعات این سوله کاملاً نو بوده و پیش تر در ساخت هیچ سازه ای مورد بهره برداری قرار نگرفته اند. علت نام گذاری این سازه به سیاست تولید دو نوبته آن بر می گردد.

ساخت قطعات سوله با یک برنامه زمان بندی از پیش معلوم و بر مبنای استاندارد مشخص ابعادی، در دستور کار قرار می گیرد و قطعات سوله، در محل کارخانه انبار می شوند. با تکیه بر این سیاست گذاری، امکان پاسخ دهی بهینه و بسیار سریع به سفارشات متقاضیان خرید سوله میسر خواهد شد. بالغ بر 120 هزار متر مربع سوله آماده تحویل، هم اینک در انبارهای شرکت آرکا سقف موجود است که توانمندی بالای این شرکت را در تأمین نیاز اهالی صنعت نشان می دهد.